مطالعات خاورمیانه

در این وبلاگ سعی برآن است تا موضوعات علمی و خبری در زمینه ی مطالعات منطقه ی خاور میانه ارائه گردد.

جان کری و پیگیری روند سازش
نویسنده : امیر جعفری - ساعت ۱:۳٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٤/۱٢
 

 

 

سفر دوره ای جان کری وزیر امور خارجه آمریکا در روزهای آخر ماه ژوئن 2013 به سرزمین های اشغالی و دیدارهایش با مقامات رژیم صهیونیستی و تشکیلات خودگردان فلسطین، نشان از اقدامات تازه ایالات متحده برای از سرگیری روند سازش دارد.


با توجه به مسیر طولانی گفتگوها و مذاکرات صلح میان رژیم صهیونیستی و طرف های فلسطینی در چند دهه اخیر و شکست پی در پی این مذاکرات، و نیز با درنظر گرفتن تغییرات ایجاد شده در فضای منطقه پس از بیداری اسلامی، به نظر می رسد ایالات متحده به دنبال به نتیجه رساندن این روند در دوره پایانی دولت اوباما است. وعده های اوباما در دور دوم ریاست جمهوریش را نیز باید در نظر داشت، وی تاکید کرده بود روند صلح خاورمیانه از اهداف اصلی وی است.

وزیر امور خارجه آمریکا از ماه‌ها پیش تلاش می‌کند تا بنیامین نتانیاهو و محمود عباس را پس از سه سال وقفه بار دیگر بر سر میز مذاکره بکشاند. وی در این سفر چهار روزه به طور جداگانه با هر کدام از آنان سه بار دیدار کرد. نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در همین حال مدعی شد که این رژیم برای مذاکرات فوری بدون شرط آمادگی دارد. نتانیاهو خاطرنشان کرد که در مورد امنیت اسرائیل حاضر به هیچ سازشی نیست و هرگونه توافق صلحی که حاصل شود، باید در یک همه‌پرسی به تصویب برسد.

در همین حال، رئیس‌ تشکیلات خودگردان فلسطین توقف کامل شهرک‌سازی اسرائیل، آزادی زندانیان فلسطینی و نیز به رسمیت شناختن مرزهای تعیین شده فلسطین پیش از جنگ شش روزه سال ۱۹۶۷را اساس از سرگیری مذاکرات خواند.مقامات فلسطینی می‌گویند، اسرائیل در مورد این سه مطالبه فلسطینی‌ها به جان کری پاسخ‌هایی مبهم داده است. "قدوره فارس"، یکی از اعضای پرنفوذ سازمان فتح در گفت‌وگویی با رادیو اسرائیل، آزادی زندانیان فلسطینی را مهم‌ترین خواست فلسطینیان دانسته و گفت که عدم تحقق این درخواست به معنای عدم از سرگیری مذاکرات با اسرا‌ئیل است.

این خوشبینی ها در حالی صورت گرفته که "اسماعیل هنیه"، نخست وزیر مردمی فلسطین تاکید داشت که جنبش متبوعش هیچ امیدی به نتیجه بخش بودن سفر جان کری به منطقه ندارد. هنیه همچنین به "محمود عباس" رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین درباره گرفتار شدن در دام آمریکا هشدار داد و از او خواست تا بار دیگر فریب مذاکرات را نخورد و در جهت پی ریزی یک راهبرد فلسطینی مبتنی بر احیای وحدت ملی و ترمیم شکاف داخلی و معماری یک نظام سیاسی پایدار و مقاومت و قادر به تحرک در تمامی محافل بین المللی و عربی حرکت کند.

در همین زمینه و به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از الحیات، جبهه خلق در بیانیه‌ای تاکید کرد که سفرهای «جان کری» به ابزاری برای سرپوش گذاشتن بر سیاست‌های رژیم اشغالگر در اجرای طرح صهیونیستی، قطع پیوندهای زمین و ملت و نابودی حقوق ملی فلسطینیان در آزادی، استقلال، حق بازگشت و تعیین سرنوشت تبدیل شده است.

این جبهه افزود که سیاست «بنیامین نتانیاهو» نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی بر خرید زمان و مشروعیت‌بخشی به شهرک‌سازی و تروریسم شهرک‌نشینیان و نیز تلاش برای تبدیل طرف فلسطینی و عربی به نگهبانی برای امنیت رژیم اشغالگر و شهرک‌نشینان متکی است.

این بیانه درست در زمانی منتشر شد که برخی منابع از تصمیم وزارت مسکن رژیم صهیونیستی و شهرداری قدس اشغالی برای احداث 930 واحد مسکونی جدید در منطقه کوه «ابو غنیم» در قدس و فروش آن با قیمت‌های پایین خبر دادند. توسعه شهرک سازی‌های رژیم صهیونیستی همزمان با تلاش‌های گسترده جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا برای از سرگیری مذاکرات سازش میان تشکیلات خودگردان و صهیونیست‌ها انجام می‌گیرد. این اقدامات نشان می دهند که مقامات رژیم صهیونیستی به هیچ وجه پایبند به توافقات و مذاکرات سازش نیستند و حتی از سازشی که حقوق مردم فلسطین را نیز تضییع می سازد، سر باز می زنند.

از سویی، با توجه به نگرانی از اعتراضات عمومی که از بیداری ملت­های عرب در منطقه الهام می­گیرد، تشکیلات خودگردان با احتیاط بیشتری پا به مذاکرات با رژیم صهیونیستی خواهد گذاشت و در صورت نرمش در مقابل خواسته های اسرائیل احتمال از بین رفتن اعتماد عمومی نسبت به این تشکیلات افزایش می­یابد. طرح تشکیلات خودگردان فلسطین در زمینة تغییر روند مذاکرات دوطرفه با اسرائیل به تلاش برای بین­المللی کردن اختلافات به وسیلة ارائه درخواست­های در سازمان­های بین­المللی منعکس کنندة عدم اطمینان کلی فلسطین به حکومت رژیم صهیونیستی و افزایش ناامیدی در رابطه با بیست سال مذاکرات شکست­خوردة صلح است. در نهایت فلسطینی­ها بر این امر تاکید دارند که رژیم صهیونیستی تمامی شهرک­سازی­ها را به عنوان پیش­شرطی برای پی­گیری مذاکرات متوقف سازد، سال 2011 و 2012 در زمینة شهرک سازی رژیم صهیونیستی در کرانة باختری سالی پر ساخت و ساز بود.

 

درست در تابستان سال گذشته بود که محمود عباس در نطق تاریخی خود در سازمان ملل خواستار به رسمیت شناخته شدن کشور فلسطین در سازمان ملل شد، و نارضایتی خود را از عدم به نتیجه رسیدن مذاکرات سازش با رژیم صهیونیستی را بدین گونه جبران ساخت. باتوجه به کاهش تدریجی مشروعیت تشکیلات خودگردان در میان مردم فلسطین، این اقدامات از سوی تشکیلات برای بین­المللی کردن کشمکش­ها به عنوان راهکاری برای تقویت حمایت از حکومت فلسطینی در کرانه باختری در زمان افزایش تحولات گستردة منطقه­ای و شکست کامل مذاکرات صلح با رژیم صهیونیستی بود.

 

به نظر می رسد تلاش های آمریکا برای ایجاد امیدهایی نسبت به مثبت بودن روند سازش پیش از اجلاس سران در سازمان ملل در حال انجام است تا بدین صورت از اقدامات یکجانبه و غیرقابل پیش بینی محمود عباس در سازمان ملل جلوگیری کند. این رویکرد همچنین می تواند از تحت فشار گرفتن رژیم صهیونیستی با توجه به اقدامات خصمانه این رژیم در سازمان ملل جلوگیری به عمل آورد. آمریکا به عنوان حامی اصلی رژیم صهیونیستی در تلاش برای مثبت جلوه دادن روند سازش از یک سو و به سازش کشاند گروه های فلسطینی از سوی دیگر است. در ادامه این اقدامات، جان کری برای پیگیری مذاکرات برای چندمین بار به منطقه باز خواهد گشت و برخی از منابع از سفر هر دوهفته یکبار وزیر خارجه آمریکا به سرزمین های اشغالی خبر داده اند. هر چند در این دور سفر به فلسطین، نتیجه خاصی حاصل نگشت.

 

این نکته را در پایان باید در نظر گرفت که ورای هر گونه طرح و پیشنهادات عملی برای به نتیجه رساندن روند سازش که ایالات متحده ارائه خواهد داد، بدون توجه به حقوق شهروندان و آوراگان فلسطینی، عدم موضع گیری قاطع در مقابل شهرک سازی ها و جنایات رژیم صهیونیستی، عدم توجه به دیگر گروه ها و بازیگران فلسطینی همچون حماس و جهاد اسلامی و عدم درک شرایط جدید منطقه پس از بیداری اسلامی، مذاکرات و گفتگوهای سازش چه به صورت دو طرفه و چه بصورت چند جانبه شکست خواهد خورد.