مطالعات خاورمیانه

در این وبلاگ سعی برآن است تا موضوعات علمی و خبری در زمینه ی مطالعات منطقه ی خاور میانه ارائه گردد.

محیط زیست فلسطین قربانی جاه طلبی های هسته ای رژیم صهیونیستی
نویسنده : امیر جعفری - ساعت ٢:٤٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۳/۳٠
 

 

نگرانی از تاثیرات مضر و منفی نیروگاه اتمی دیمونا بر محیط زیست و ساکنان فلسطین از سالیان گذشته، موضوعی بوده که مورد توجه بسیاری از کارشناسان و سازمان های محیط زیست و حقوق بشری قرار گرفته است. تشعشات ناشی از اورانیوم و دفن زباله های هسته ای از جمله نگرانی های هستند که ساکنان نزدیک به این نیروگاه را تهدید می کند.


بر همین اساس یک کارشناس بین المللی محیط زیست اردن نسبت به خطرهای زیست محیطی نیروگاه هسته ای دیمونای رژیم صهیونیستی در جنوب فلسطین اشغالی هشدار داد، " سفیان التل "،دانشمند اردنی، خاطر نشان ساخته که رژیم صهیونیستی با تخلیه زباله های هسته ای در دریای مدیترانه که میان لبنان؛ سوریه و فلسطین مشترک است مرتکب نقض آشکار و خطرناک قوانین بین المللی شده است.[1]

در این یادداشت تاریخچه مختصر ساخت نیروگاه هسته ای دیمونا  و خطرات این نیروگاه را بر محیط زیست فلسطین اشغالی مورد بررسی قرار می گیرد.

دیمونا خطری بالقوه برای منطقه

از حدود سال 1970 به طور معمول فرض بر آن بوده است که اسرائیل یک کشور دارای توانایی هسته ای است.[2] گسترش این سلاح در درون و حاشیه این منطقه از مهم ترین موضوعات امنیتی جهان و منطقه خاورمیانه می باشد.

دیمونا برای اسرائیل در سال 1958، یک پروژه عظیم ساختمانی و مهندسی بود. این پروژه نیازمند مواد اولیه، مهارت فنی و سرمایه بود، چیزهایی که در اسرائیل وجود نداشتند. در سال 1957، موافقت نامة دیمونا طی دو سری اسناد رسمی به امضاء رسید. این اسناد هنوز محرمانه هستند.[3]صدها مهندس و تکنیسین  فرانسوی در سال 1957 رهسپار صحرای نقب شدند، بیرشبا(دیمونا) با ساختمان سازی ها و واحدهای مسکونی به مکانی شلوغ و پر رفت و آمد تبدیل شد. هزاران یهودی آفریقای شمالی نیز که از مراکش و الجزیره مهاجرت کرده بودند، در آنجا اسکان داده شدند، از آنها در حفاری و ساختمان سازی راکتور و کارخانة بازپروری استفاده می شد. یهودیان اروپایی با احتیاط و دقت فراوانی از بخش های دولتی و خصوصی سرتاسر اسرائیل گزینش شدند تا به عنوان دانشمند و مدیران بخش­های دفتری به کار گماشته شوند. یک کارگر اسرائیلی که دوره ای را در دیمونا گذرانده بود، بیان می داردکه «فرانسوی های، آدم های خیلی مغرروی بودند، آنها گمان می کردند که یهودی ها در اسرائیل، انسان های فرومایه ای هستند. ما جذاب نبودیم و لباس های خوبی نمی پوشیدیم، اما ما زرنگ و باهوش بودیم.» [4] شرکت پیمانکار فرانسوی فعال در پروژه دیمونا، کمپانی بزرگ سنت- گوبین[5] بود  که تعداد زیادی نیروی کار ساختمانی و تکنیسین های فرانسوی را برای کار در زیر زمین سایت دیمونا استخدام و به اسرائیل آورده بود.[6]

  هزینه این راکتور بالغ بر 90 میلیون دلار می شد و قدرت آن به 24 مگاوات حرارتی می رسید. اگر چه ادعا می شود که سیستم های خنک کننده و تجهیزات مربوط به ضایعات به گونه ای طراحی شده، که بتواند سه برابر آن نیرو را تولید کند. این راکتور همچنین می توانست، روزانه از هر یک میلیون وات جریان برق، یک گرم پلوتونیوم تولید کند. لازم به ذکر است، که با تولید روزانه 24 گرم پلوتونیوم در این کارخانه، تولید این نوع ماده در سال بالغ بر 8760 گرم می شد. مهم ترین عناصر تشعشی که این راکتور تولید می­کند، عبارت است از باریوم، کبالت، کربن، طلا، ترینیوم، سیلیکون و کریپتون.[7]

همچنین بر اساس گزارش ها، فرانسه در ساخت کارخانه بازپروری پلوتونیوم نیز به اسرائیل کمک کرد. این قسمت از فعالیت ها ی فرانسه، در موافقتنامه ی ساخت راکتور دیمونا گنجانده نشد. یک منبع دیگر، چهار مورد را در هکاری های بین دو کشور مورد تامید قرار می دهد:

1-    فراهم نمودن راکتور

2-    ساخت تاسیسات جداسازی پلوتونیوم

3-    همکاری در توسعه موشک زمین به زمین با قابلیت حمل کلاهک

4-    و فراهم کردن شرایط مشارکت تکنولوژیکی اسرائیل در برنامه هسته­ای فرانسه.[8]

 راکتور در سال 1964، فعال گردید[9] و اوایل سال 1970یقین حاصل گشت که راکتور به طور مشخصی در نیروی گرمایشی با خروجی از 24 مگاوات به مقدار سه تا چهار برابر ارتقا یافت. کارخانه پلوتونیوم وابسته، عملیات استخراج پلوتونیوم را بلافاصله بعد از وارد شدن به خط، شروع کرد. فرآیند تولید این ماده، با ظرفیت 30 تا 40 کیلوگرم در هر سال تخمین زده شد. این مقدار برای ساختن 5 تا 15 کلاهک در سال کافی است. دیمونا همیشه خارج از بازرسی های بین المللی عمل کرده است. به طور خلاصه امکانات هسته ای این سایت به قرار زیر می باشند:

-   راکتور تولید آب سنگین پلوتونیوم/ تریتیم .IRR-2[10]

-   تجهیزات فرایند تولید پلوتونیوم.[11]

-   تجهیزات فرایند اورانیوم و تولید سوخت.

-   تجهیزات غنی سازی اورانیوم.

-   کارخانه بازپروری ضایعات، تجهیزات ذخیره سازی ضایعات سطح بالا.

 

اثرات مضر نیروگاه های هسته ای بر محیط زیست

مساله ی نیروگاه چرنوبیل که در سال 1986 اتفاق افتاد، زنگ خطری را به صدا درآورد که به یک شوک عظیم در حوزه نیروگاه هسته ای تبدیل شد. احتمال نشت تشعشعات اتمی علاوه بر مشکل لاینحل زباله های اتمی، مردم و نخبگان جامعه را متوجه ی خطری بزرگی کرد که در نزدیکی خانه و شهرشان کمین کرده بود و به طور جدی و سازمان یافته در برابر برنامه ی اتمی دولت ها ایستادگی نمودند و توقف توسعه ی نیروگاه های هسته ای را خواستار شدند. واقعه ی چرنوبیل، چشمان نخبگان جامعه را بروی این واقعیت باز کرد که زندگی در کنار نیرو گاه های اتمی مثل زندگی در کنار قله ی آتشفشان می باشد و همواره با خطر همراه است.

 

دیمونا، بمب ساعتی در سرزمین های اشغالی

هرچند نیروگاه دیمونا برای تولید برق در نظر گرفته شده بود، اما کار ویژه اصلی آن عملیات غنی سازی اورانیوم غنی برای تولید پولوتونیوم مورد نیاز تسلیحات هسته ای است. فارغ از کارکرد این نیروگاه، فرسودگی تجهیزات و راکتورهای این مکان نیز مدنظر است، بیش از 4 دهه است که راکتورهای این نیروگاه در حال فعالیت هستند و تا به امروز صدها کیلو اورانیوم غنی شده را به پلوتونیوم مورد نیاز بمب های هسته ای تبدیل کرده اند.

اما در این میان بهترین شاهد برای خطرناک بودن این نیروگاه شکایت 44 تن از کارکنان نیروگاه دیمونا از دولت رژیم صهیونیستی است.  ده ها تن از کارکنان تأسیسات هسته ای دیمونای رژیم اشغالگر، به دلیل قرا گرفتن در معرض پرتوهای هسته ای، به بیماریهای سرطانی مبتلا شده اند. روزنامه صهیونیستی "هاآرتص" در خبری فاش کرد، دادگاه اسرائیل در آذر 1390، به شکایت 44 نفر از کارکنان دیمونا و خانواده هایشان گوش داد. این افراد تاکید کردند که به دلیل قرار گرفتن در معرض پروتوهای هسته ای در محل کار، به بیماری های سرطانی مبتلا شده اند. وکیل این افراد گفت، نبود ابزار مورد نیاز برای حفظ ایمنی و سلامت کار، موجب این فاجعه شده است. این وکیل همچنین به یافته شدن مواد پرتوزا در سال 1992 در منطقه تأسیسات هسته ای دیمونا اشاره کرد، و گفت اسناد داخلی وجود مواد پرتوزا را ثابت می کند.[12] این رآکتور اکنون به بمبی ساعتی تبدیل شده است که به گفته روزنامه هاآرتص و کارکنان رآکتور را تهدید می کند. دانشمندان رژیم صهیونیستی معتقدند این رآکتور که در دهه شصت قرن گذشته بنا شده است به سبب گذشت مدتی طولانی از بنای آن به تهدیدی برای مناطق اطراف خود تبدیل شده است. 

برخی از گزارشات و عکس های گرفته شده توسط ماهواره های روسی و فرانسوی از نیروگاه دیمونا – که توسط مجله اطلاعاتی ریویو جنز در سال 1999 فاش شد- موید این موضوع است که راکتور با آسیب جدی به دلیل تشعشعات نوترونی روبه رو شده است. ساختمان راکتور تضعیف و دچار خطر ترک خوردگی نیز می باشد. گزارش می افزاید که فندانسیون راکتور ممکن است ترک خورده و باعث فاجعه هسته ای شدیدی شود.

با توجه به تاثیر شکاف های دیمونا، دکتر محمود سعدا، فیزیکدان فلسطینی در تحقیقی پیرامون راکتور دیمونا، اذعان داشت که "سرزمین فلسطین به طور مستقیم با تشعشع ناسی از دیمونا تحت تاثیر قرار دارد. طیف وسیعی از سرطان ها و دگرشکلی ها به خاطر این اثرات افزایش یافته است."[13] گزارش های معدودی از نازایی در میان مردان و زنان در روستاهای الخلیل نیز گزارش شده است.

بر همین اساس می توان گفت، رژیم صهیویستی طی یک برنامه آگاهانه در صدد نسل کشی فلسطینیانی است که در نواحی نزدیک صحرای نقب؛ یعنی جایی که نیروگاه دیمونا قرار دارد، زندگی می کنند. ساکنین این نواحی در معرض تشعشعات اتمی قرار دارند که از پسماند های اتمی مدفون در این صحرا نشات می گیرد. دکتر زوهنی الوحیدی وزیر بهداشت در مصاحبه ای با روزنامه الشرق الوسط در تاریخ 16 می 2005 خاطر نشان ساخته که "مقامات اسرائیلی 80 تن زباله هسته ای را در فاصله  300 متری شهر نابلس دفن کرده اند. در نظر گرفته شده تا پسمانده های بیشتری در شهرهایی در نوار غزه و کرانه باختری با تراکم جمعیتی بیشتر مانند نابلس، غزه و الخلیل دفن شود. این امر تاثیرات مخرب شدیدی بر مردم و محیط زیست منطقه دارد و منجر به آلودگی آب های زیر زمینی توسط تشعشعات هسته ای خواهد شد." خطراتی از این دست به حدی جدی است که چندین نمونه از تولد کودکان ناقص در این مناطق گزارش شده است.

 

نمونه از کودکان تحت تاثیر تشعشات هسته ای در فلسطین

 

همچنین مدارک دیگری نیز وجود دارد که صهیونیست ها به دنبال ریشه کن کردن فلسطینی ها از طریق تشعشعات هسته ای هستند و از هر فرصتی برای دستیابی به این مقصود بهره می برند. رژیم صهیونیستی وسایل رادیواکتیوی را در مسیرهای عبوری قرار داده که فلسطینی ها مجبور به عبور از آن هستند. هدف اصلی از این عمل که به بهانه اقدامات پیشگیرانه امنیتی صورت می گیرد، آسیب به سلامتی فلسطینیان است.

در مصاحبه ای که دکتر جمعه  الصادق مدیر روابط عمومی بیمارستان الشفا، با آژانس خبری فلسطین (WAFA) در تاریخ 22 مارس 2005 انجام داد، فاش کرد که نیروهای اشغالگر رژیم صهیونیستی، مسافران فلسطینی که از مرز رفح می گذرند را مجبور به عبور از یک اتاقی می کنند که در آن مواد رادیواکتیویی تعبیه شده که بیشترین ضرر را به آنها وارد می سازد.

جنایات رژیم صهیونیستی تا حدی خصمانه هستند که حتی به استراتژی نابودی فلسطینی ها از طریق تشعشعات راکتور دیمونا نیز کفایت نمی کنند و در نبردها و بمباران های خود به این سرزمین از از سلاح ها و گلوله های مجهز به اورانیوم تضعیف شده استفاده می کنند. این تسلیحات دارای تاثیرات شدیدی بر سلامتی انسان ها و محیط زیست هستند.

این جنایات در حالی است که، مجامع بین المللی به ویژه در زمینه انرژی اتمی پیش از این بارها نسبت به خطرات گوناگون ناشی از فعالیت های هسته ای اسرائیل هشدار داده و تأکید کرده اند فعالیت مراکز هسته ای اسرائیل خطرات فراوانی برای مناطق اشغالی و نیز کشورهای عربی همسایه دارد. خطرات هسته ای اسرائیل علاوه بر فعالیت های معمول نیروگاه های اتمی «دیمونا»، «ناحال سوریک» و «ریشون» همچنین از طریق حوادث احتمالی این مراکز و تشعشعات اتمی و نیز ذخیره سازی زباله های اتمی، کشورهای همسایه را تهدید می کند.

    دفن غیراصولی زباله های اتمی ناشی از فعالیت های اتمی محیط زیست، هوا، آب و خاک و بویژه منابع زیر زمینی آب را بشدت در معرض آلوده شدن قرار داده و با توجه به این که مهم ترین منبع تأمین آب شرب مردم در این منطقه منابع زیر زمینی است، این خطر کاملاً جدی است.

چشم پوشی سازمان های بین المللی و کشورهای مدعی حقوق بشر در این زمینه نشانه آشکار تناقض و تبیعض در دفاع از حقوق انسان های بیگناه است. اثرات محیطی تاسیسات هسته ای رژیم صهیونیستی تنها بخش کوچکی از زرداخانه اتمی این رژیم است و پیامدهای امنیتی تسلیحات اتمی اسرائیل موضوع دیگری است که خود نیاز به یادداشت دیگری دارد.

در پایان آنچه حائز اهمیت است، پیگیری حقوق تضعیع شده مردمان بیگناه فلسطین است که در نواحی نزدیک به تاسیسات هسته ای رژیم صهیونیستی سکونت دارند و با مرگ تدریجی ناشی از پسماندهای هسته ای و تشعشعات ناشی از آن روبه رو هستند. این امر نیازمند تلاش کشورهای مسلمان و آزاده جهان است تا صدای مردم مظلوم فلسطین در مجامع بین المللی باشند و هر چه سریع تر خطر ناشی از تاسیسات اتمی اسرائیل را رفع کنند.

 

انتشار یافته در سایت پژوهشکده راهبردی فلسطین: http://rissp.org/?q=node/1093



1. یک کارشناس اردنی درباره خطرهای نیروگاه هسته ای دیمونا هشدار داد  ( asnoor.ir)

1. آونر کوهن، اسرائیل و سلاح های هسته ای، مترجم، سعید محمدی، رضا، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، تهران، 1381، ص 1.

[3] . کوهن، همان، ص 87.

[4] . Hersh , Seymour, Israel’s Nuclear Arsenal and  American Foreign Policy: The Samson Option, New York: Random House, 1991, p. 60.

[5] . Saint- Gobain

[6] . Jack Caravelli, Beyond Sand and Oil: the Nuclear Middle East, Santa Barbara, California: Prager, 2011, p7.

[7] . حمیدی قناص، جایگاه تسلیحات هسته ای در تفکر استراتژیک اسرائیل، ترجمه اسماعیل اقبال،موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه امام حسین، 1381، ص 69.

[8] . Yair Evron, Israel Nuclear Dilemma, London: Routledge, 1994, p.4.

[9] . http://www.globalsecurity.org/wmd/world/israel/dimona.htm 

[10] . رآکتور تحقیقاتی اسرائیل شماره 1.

[11] . تجهیزات فرایند شیمیایی، که پلوتونیوم را از ضایعات و لیتیوم مجزا می کند.

[12] . http://vista.ir/lid/2080140

[13] . http://www.humanityvoice.net/print_news.php?id=18