مطالعات خاورمیانه

در این وبلاگ سعی برآن است تا موضوعات علمی و خبری در زمینه ی مطالعات منطقه ی خاور میانه ارائه گردد.

آ یا ترکیه نقش تعادلی خود را در خاورمیانه جدید ازدست خواهد داد؟
نویسنده : امیر جعفری - ساعت ۱٠:٥٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۳/۱٠
 

By Lenore Martin, Joshua W. Walker

سخنرانی باراک اوباما درباره ی خاورمیانه در اواخر ماه می سیاست حمایت از رشد دموکراسی و صلح در منطقه را مشخص کرد. او تمامی بازیگران در منطقه را دعوت به حمایت از خودمختاری، فرصت های برابر، دموکراسی، حقوق مدنی و سیاسی و تساهل مذهبی کرد. اوباما خاطر نشان کرد که دموکراسی به رسانه های آزاد و حق تجمع نیاز دارد. او خواهان تشکیل دولت فلسطین بر اساس مزرهای 1967 شد. رئیس جمهور دیدگاه روشنی در باره ی سیاست آمریکا در خاورمیانه دارد.


در این میان اینکه دولت ترکیه می تواند همین اظهار نظرات را در این موضوع داشته باشد،مشخص نمی باشد.

تحت حکومت حزب اعتدال و توسعه ( AKP) ترکیه دوره دشواری در تطبیق سیاست خارجی خود یعنی" هیچ مسئله ای با همسایه ها" (zero problems with neighbors) با واقعیت های جدید در خاورمیانه دارد. وزیر امور خارجه احمت داوداغلو می گوید ترکیه روابط حسنه ای با ملت ها و رژیم های منطقه را خواستار می باشد. به هرحال مردم منطقه با رژیم های خود در چالش و درگیری می باشند.در فردای این حوادث ملت ها دولت های حامی وحشی گری رژیم هایشان را به خاطر خواهند داشت. بنابراین دولت ترکیه باید بداند که قدرت نرم خلاصه به دیپلماسی فعالشان به عنوان رهبر منطقه ای تنها مربوط به تجارت و دیپلماسی نمی باشد. قدرت نرم همچنین ملتزم به حمایت فعال از دموکراسی، حقوق بشر، و حکومت قانون می باشد.

حزب توسعه و عدالت با شعار افزایش گرایش به غرب از طریق فرایند اروپاسازی به قدرت رسید.اما تحت رهبری نخست وزیر رجب طیب اردوغان و هدایت داوداغلو در هشت سال گذشته، سیاست خارجی ترکیه با اولویت بیشتری به همسایه های خاورمیانه ای خود نسبت به متحدان سنتی اش در غرب چرخش داشته است. این سیاست با رد درخواست آمریکا برای ورود به عراق از طریق خاک ترکیه در سال 2003 شروع گردید،ترکیه با خط مشی جدیدش بسیاری را شگفت زده کرد.  سیاست محبوبیت ضد غربی با خطابه ی اردوغان در اجلاس داووس 2009 و رویکرد خصمانه نسبت به اسرائیل پس از حادثه حمله کشتی ترکیه در غزه 2010 سرعت بیشتری گرفت. آغاز ماه عسل بین ترکیه و جهان عرب ، با برخورداری اردوغان از بیشترین محبوبیت نسبت به هر رهبری در منطقه ،شتاب بیشتری گرفت. حمایت ترکیه از اعزام  ناوگان دوم به غزه و پرخاشگری نسبت به اسرائیل اینک در تقابل قابل توجهی با سکوتش در مقابل تلاش های رژیم های ایران و سوریه برای پنهان کردن خواست های  دموکراسی خواهانه ی شهروندانشان قرار دارد.

قضاوت اشتباه نسبت به حوادث لیبی و عدم تحریم لیبی در آغاز و حتی مخالفت با دخالت ناتو، باعث از دست رفتن اعتبار زیادی پیش از دوره ی تغییر شد، ترکیه خودر را در موقعیت  بسیار سخت قدرت منطقه ای  الاکلنگی (  باتغییر عقیده پی در پی و عدم تصمیم گیری مناسب در زمان معین)یافت.  اینک با افزایش اعتراضات و سرکوب وحشیانه توسط نزدیک ترین" برادر" ترکیه، بشار اسد،آنکار بار دیگر به نظر می رسد در مخمصه ی سیاستش  یعنی " هیچ مشکلی" (zero problem)درحالیکه سوریه هرروز در حال مرگ است، گرفتار شده است. سوریه ویترین سیاست مشغولیت و درگیری ترکیه در خاورمیانه بوده است. بنابراین چگونگی و سرعت واکنش ترکیه،برای نقش آینده ی این کشور در منطقه تعیین کننده خواهد بود..مردم منطقه منتظرعمل هستند تا شعار. اروپا و آمریکا تحریم هایی را به مرحله ی اجرا درآورده اند.آیا ترکیه این گزینه را انتخاب خواهد کرد؟

ترکیه باید سرمایه اقتصادی، سیاسی و اخلاقی عظیمی را که برای برقراری روابط حسنه در خاورمیانه  سرمایه گذاری کرده ،استفاده کند تا همسایگانش را تشویق به دموکراسی پرطراوتی کند که شهروندان ترکیه برای دهه ها ازآن برخوردار بوده اند، که علی رغم عیوبش به عنوان نمونه ای از اصلاحات در منطقه تلقی می شود.  آنکارا می تواند سیاست متفاوتی را اجرا کند و به طور راسخ و عمومی دمشق و تهران را دعوت به لغو وضعیت امنیتی کند و اصلاحات اساسی را با مشوق های اقتصادی ملموس برقرار سازند. آنکارا باید بیشترین سود را از خاورمیانه ی درحال گذار که به صورت گسترده ای به ترکیه به عنوان راهنما و رهبر توجه خواهد داشت، به دست آورد.

 

خطر سیاست انکار حزب اعتدال و توسعه نه تنها منجر به از دست دادن اعتبار این حزب در منطقه به عنوان قهرمان دموکراسی خواهد شد بلکه مقبولیت خود را نزد متحدین غربی نیز از دست می دهد. آنکار نیاز دارد تا در میان همسایه ها و متحدینش تعادلش را دوباره به دست آورد. موقعیت نوظهور ترکیه به عنوان قدرت خاورمیانه ای نباید صرف از دست دادن  اعتبار به سختی کسب شده  از غرب شود.

 

منبع: فارین پالسی